Natuur

Onkruid

Onkruid is een ongewenste plant (Wikipedia). Het frappante aan deze term is de subjectiviteit: het hangt ervan af aan wie je het vraagt. Wat jij als onkruid beschouwt zegt meer over jou dan over het kruid zelf.

Neem nu het Duizendblad in onze voortuin op deze foto. Ik weet zeker dat onze buurvrouw, die trouw wekelijks haar gazon maait, dit als een pertinent onkruid zou kwalificeren. Voor mij is het echter zeer gewenst: het is mooi, het trekt bijen en hommels, het is minder saai dan gras, en zo kan ik wel doorgaan. Geen onkruid dus, voor mij.

Bestaat er dan voor mij geen onkruid? Zeker wel.  In mijn tuin beschouw ik de coniferen van de vorige eigenaar als onkruid. Zoals op deze foto te zien is vel ik ze boom voor boom en verwerk ze in een takkenril. Daar zijn ze wél voer voor schimmels en bacteriën, schuilplaats voor egels en vogels, zoals ik dat wil. Ik vind ze in levende toestand echter groot en lelijk en dus: onkruid. Mijn buurvrouw is hierover ook de tegengestelde mening toegedaan (wij kunnen echter overigens prima met elkaar overweg).

Landschapspijn

Nou betreft het hier mijn eigen tuin en daarin ben ik, tot op zekere hoogte, heer en meester. Maar wat nu als het om onze weilanden en akkers gaat? Zoals Jantien de Boer in haar boek Landschapspijn verwoordt, zijn die verworden tot woestijnen waar de grutto’s worden doodgemaaid en waar geen kruid anders dan raaigras meer groeit. Zo saai dat het haar (en mij ook) pijn doet. Geen Paardenbloem of Pinksterbloem meer te zien. Dat vindt de boer namelijk onkruid.

Maar hebben wij als burgers wel het recht om ons te bemoeien met hoe de boer zijn land beheert? In een liberale maatschappij is het zijn eigendom en als ons dat niet hindert, dan hebben wij daar toch niets over te zeggen? Dit is maar ten dele waar. Het is tenslotte óns voedsel dat daar wordt gemaakt: groente, vlees, zuivel. En ook in een liberale maatschappij met een vrije markt kun je daar wat van “zeggen”: door geen of alleen biologisch vlees te eten, door zelf je groente te verbouwen of alleen biologisch te kopen. Stemmen met je voeten (of portemonnee) is heel duidelijk.

Van ongewenst naar gewenst

Je moet het bij mij als plant (of dier) wel erg bont maken om als onkruid te worden weggehaald. OK, demoniseer de conifeer. En ook wil ik wel dat mijn moestuin iets opbrengt. Maar verder ben ik een voorstander van een zo groot mogelijk biodiversiteit.

Dus een distel in mijn gazon? Leuk accent. Al die gele Paardenbloemen? Een prachtig gezicht. Daar komt bij dat de als onkruiden bekend staande planten die spontaan mijn tuin bezoeken veel sterker zijn dan de kasplantjes die ik er zelf in zet. En ik ben lui, dus wieden en spitten doe ik niet. Ik verklaar ze dus meestal voor gewenst, en daarmee zijn ze onkruid af. Lekker makkelijk toch?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *